Pentsiodunen EZtaBAIda: agintarien bide okerra eta mugimenduaren erabakia

HORDAGO – El Salton argitaratuta. Jon Bernat Zubiri Rey eta Endika Alabort Amundarain

Egungo patronal eta gobernuen bide neoliberalak, langileentzat okerrak izateaz gain, enpresarien gehiengoarentzat kaltegarriak dira ere bai. CEOE, CEN eta Confebask elkarteen gidaritzapean, ekoizpen eta lan harremanen zenbait erreforma bultzatu dira, eta bide horretan sakontzeko eskaerak datoz Troikako erakundeetatik. Elkarte horiek ez dute enpresarien gehiengoa ordezkatzen, ez behintzat beren interes ekonomikoei erreparatzen badiegu. Jakina da ekonomian herri langilearen errenta maila eta erosteko ahalmena direla enpresari gehienen negozio eta etekin iturri nagusiak. Langileen eta pentsiodunen aurkako erasoak kaltegarriak dira merkataritzarentzat, kontsumo manufakturarentzat eta pertsonei zuzendutako zerbitzu enpresentzat, murrizketen efektu ekonomiko eta fiskal biderkatzaileak direla medio.

Egungo agintari politiko eta ekonomikoek bide hori hartu dute, eta austeritateak eragindako ondorioei erreparatu behar diegu, aukera okerra dela frogatuz. Gizarte Segurantzaren sarrerak gastuak baino apalagoak diren garai honetan, pentsio murrizketak egitea izan da erabilitako partxea. Alargunak eta emakume jubilatuak bereziki kaltetu dituen neurri krudela. Alargunak alde batera utzita, 3,6 milioi gizon jubilaturen hileroko diru-sarrera 1.227 eurokoa da batez beste, 2,1 milioi emakume jubilatuena (beren lanaren ondorioz pentsioa jasotzen dutenena) 774 eurokoa izanda. Nor kaltetzen dute gehien pentsioen murrizketak, urtez urteko igoerak izozteak eta kobratzeko eskubideen epekotasun baldintzen zorrozteak? Bizitza osoan zehar lan kaskar eta aldizkakoetan diru-sarrera apalagoak izan dituztenak; emakume erretretadunen gehiengo bat, alegia. Irakurtzen jarraitu

analisia, hordago, Orotarikoa atalean publikatua | hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Mundu mailako ekonomia, motelagoa

HORDAGO – El Salton argitaratuta. Jon Bernat Zubiri Rey eta Endika Alabort Amundarain

Askok urte berria itxaropentsu hartzen dute, pasa den urtearen alde ilunak atzean utzi nahian. Hainbat, burua altxatuta, 2019ra begira jarri dira: zer ekarriko du errima zaila duen urte honek? Joxerra Senar kazetariak Berriarako egindako elkarrizketa batean, hainbat adituk aurreikuspenak egin dituzte. Paradigma politiko berria, aberastasunaren banaketa, Alemania, inflazioa, diru politikaren norabidea eta Trump markatu dituzte puntu garrantzitsu bezala. Zentzu horretan, Laboral Kutxako Ikerketa Zuzendariak dio barne kontsumoa izan dela gure ekonomiaren hazkundearen oinarria; haren iritziz, pixka bat ahuldu den arren, indarra du oraindik. Hala ere, kontutan hartu behar dira eskuineko populismoak eta Brexit-a, inbertsioan eragin dezaketenak. Trump eta haren politikak aurki ditzakegu hor, beste batzuen artean Txinarekin hasi duen merkataritza gerra ez baita ona inorentzat.

Atzerrian eztulak entzuten direnean, berton arazo ekonomikoak izateko aukera handiak daude; hori da etorkizun laburreko testuingurua

Amerikako Estatu Batuen egoerarekin jarraituz, elkarrizketatutako adituen ustez, Trump ezegonkortasun iturri bat da. AEBetan hazkunde ekonomikoa mantendu egiten da, eta eurogunekoa baino tasa handiagoa du; edonola ere, Erreserba Federalaren diru politika laguntza handia da egoera mantentzeko, eta horrek bere arriskuak ditu: doako dirua ez da amaiezina. Txinaren aurka martxan jarritako merkataritza gerrak protekzionismoa bultzatzen du. Horrek eragin negatiboak izan ditzake ekonomian, baita nazioartean ere. Gainera, hortxe dago zorraren burbuila : momentu batean eztanda egiteko arriskua erreala da, eta hori ez da Txinaren arazoa soilik, Mendebaldeko herri askoren buruhaustea baizik. Irakurtzen jarraitu

analisia, hordago, Orotarikoa atalean publikatua | hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Lanaren Ekonomia: Mundu mailako ekonomia, motelagoa; pentsioak aztergai

Bilbo Hiria Irratiko saioa

Saioa hemen entzungai. Gaurkoa saioan Endika Alabort Amundarain eta Jon Bernat Zubirik bi gai izan dituzte hizpide. Askok urte berria itxaropentsu hartzen dutu, bukatutako urtearen alde ilunak atzean utzi nahian. Hainbatek burua altxatu eta 2019ra begira jarri da: zer ekarriko du errima zaila duen urte honek? Joxerra Senar kazetariak egindako elkarrizketan, hainbat adituk euren aurreikuspenak egin dituzte.  Paradigma politiko berria, aberastasunaren banaketa, Alemania, inflazioa, diru politikaren norabidea eta Trump markatu dute puntu garrantzitsu bezala. Zentzu horretan, Laboral Kutxako ikerketa zuzendariak barne kontsuma gure ekonomia hazkundearen oinarria izan da, eta honen iritziz, nahiz eta apur bat ahuldu den, oraindik indarra du. Hala ere, kontutan hartu behar da inbertsioan eragina duten eskuineko populismoak eta Brexita, inberstioan eragin dezaketenak. Hor Trump eta beren politikak aurki ditzakegu, beste batzuen artean Txinarekin hasi duen merkataritza gerra ez baita ona inorentzat.  Egitura atalean Jon Bernat Zubirik pentsioak izan ditu aztergai. Elkarrizketaren atalean Jon Las Heras, EHUko ikerlaria eta ICEAko kidea izan da. Demokrazia sindikaturik gabe? DHL-Mercedeseko langileek EZETZ esan diote eskala bikoitzari artikulua aztertu dute.

Artikulua irakurtze klikatu hemen. https://www.elsaltodiario.com/lanaren_ekonomia/munduko-ekonomiaren-hazkundea-hozten-ari-da-pentsioak-lan-kultura-berria

 

analisia, irratia, Orotarikoa atalean publikatua | hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

LANAREN EKONOMIA: Goi mailako langileak dira ez ordaindutako lan ordu estra gehien egiten dutenak

Bilbo Hiria irratiko saioa

Lan ordu estren %35 ez dira ordaintzen Nafarroan, eta %56, EAEn. Soldata aldarrikatu, kapitalismoaren osteko garaia abiatzeko. Gai hauek izan dituzte hizpide Endika Alabort Amundarain eta Jon Bernat Zubiri ekonomilariek. Argia astekariko Iñigo Igartuak energia burujabetza izan du hizpide.  Goinerrek eta Oñatik energia burujabetza eraikitzen, Argiaren bidez.

Audioa hemen entzungai: http://bilbohiria.com/docs2/2018/lanaren%20ekonomia/181214_Lanaren%20ekonomia_20.mp3

analisia, irratia, Orotarikoa atalean publikatua | hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Ekonomia kolaboratiboa, garai berriaren azken kartutxoa

HORDAGO – El Salton argitaratuta. Jon Bernat Zubiri Rey eta Endika Alabort Amundarain

Kapitalismoaren izaera guztiz ezegonkorra da. Argi geratu da azken urteetan bizi izan ditugun ekoizpen eta lan harremanen gorabeherak ikusita. Krisiak sistema kapitalistaren ezinbesteko gertakariak dira. Produktibitate baxuko jarduerak eta enpresak desagerrarazteko eta langileen soldatak murrizteko izan dira beti krisiak. Mundu Gerren osteko “kapitalismoaren urte loriatsua” berriro errepikatu ez dela egiaztatu dugu azken mende erdi neoliberal honetan. Beherazko etekin tasak eta lurraren muga biofisikoak inposatutako egoera zahar-berri baten aurrean gaude, eta erantzun politiko global egokiak ematean asmatzea da usteltze ekonomikoa eta ekologikoa saihesteko dugun bide bakarra.

Kontrako bidea hartu dute Euskalerriko eta Europako agintari eta enpresari korporatiboek. Milioika enpresa eta lanpostu suntsitu dituzte, bukatzear dagoen “hamarkada galduan”. Austeritatea inposatuz eta langileen errentak jaitsiz, susperraldia deitzen duten testuinguru berria profitatu dute. Gauzatu dituzten lan erreforma, pentsioen eta beste politika sozialen murrizketa eta, oro har, enpresa-etekinak deszergapetzeko neurriak egokitzat hartzen dute egungo agintariek, beraien morroi diren komunikabideen laguntzarekin. Epe laburrera bere ezegokitasuna erakutsiko duen bide oker horrek ondorio latzak ditu ekoizpen eta lan harremanetan. Ondorio horiek enpresa kudeaketa eredu berrien bidez gauzatzen dira. Irakurtzen jarraitu

analisia, hordago, Orotarikoa atalean publikatua | hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

La Canadiense greba, langileriaren arrakasta

Otsailaren amaieran Euskadi Irratiko Faktoria saioan elkarrizketatu ninduten, La Canadiense grebari buruz. Greba honek 8 orduko lan jardunaldia lortu zuen. Honen inguruko zenbait datu eta anekdota kontatu nituen.

Elkarrizketa hurrengo estekan entzungai dago, 17. minututik aurrera.

irratia, Orotarikoa atalean publikatua | , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Greben hari morea

Argian argitaratutako artikulua.

Ekonomia ikastean ez dut inoiz greba kontzeptua ikusi, nahiz eta hauen arteko lotura erabat zuzena izan. Arrazoia agerikoa da: botere ekonomikoak definitzen du zer den ekonomia. Emakumeek egindako grebatan ikusezintasuna bikoitza da, analisia gizonen eta kapitalaren betaurrekoekin egiten delako. Tarte hau baliatu nahi dut gurean egindako batzuk gogorarazteko.1889 urtean Bilboko Santutxu auzoan lantegi gutxi batzuk zeuden. Horien artean, txakolindegiren bat eta zigarroak egiteko lantegi bat zegoen. Langile gehienak emakumeak ziren, lan baldintza kaxkarrak zituztenak: miseriazko soldata eta amaierarik gabeko lan ordutegia. Emakumeek martxoaren 8an greba hasi zuten, lan baldintzak hobetzeaz gain, lantegiko zuzendariak ekoizpena atzera botatzen zuelako, egindako zigarroak kalitate txarrekoak zirela eta. Azpimarratu behar da tabakoa oso kalitate baxukoa zela eta mekanizazioak langileengan presio handiagoa eragiten zuela. Arduraduna leihotik bota zuten; bost egunen buruan emakume hauek eskatutakoa lortu zuten.1903an, urte gutxi batzuk geroago, Iruñeko emakume langileak beste gatazka baten protagonistak izan ziren. Calzados López enpresak lanean emakume oso gazteak zituen, asko haurrak ziren. Lan baldintza okerrez gain, enpresak soldata murrizketa bat aplikatu nahi zien; honen aurrean apirilean 60 langiletik 48k greba hasi zuten. Irakurtzen jarraitu

Argia, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi