Hazkundea eta “sandwichak”

Argian argitaratua, 2586 zenbakian.

Zerga-bilketa arloan, hainbat ahotsek diote txarto eta baldar biltzen dela. Egia esan, legedia hainbat zirrikitu du zerga elusioa edo saihestea gauzatzeko. Zerga iruzurra beste gauza bat da, nahiz eta askotan bien arteko muga fin-fina izan. Horretan enpresa handiek, multinazionalek, enpresa taldeek abantaila dute. “Irlandar bikoitza” eta “Herbehereetako sandwicha” zerga gutxiago ordaintzeko estrategiak dira, oso erabiliak.

Adibidez, Herbehereetan enpresa bat sor daiteke, xede bakarra Irlandan egoitza duen enpresaren jabego intelektualari kobratzea izanik. Gero, Herbehereetako sozietateak jasotako %99 beste zerga paradisu batera bidera dezake. Guztia legezkoa, baina ez dago edozein enpresaren esku. Adibidez IKEAk horrela jokatzen du, beren egoitza Herbehereetan baitago, ez Suedian.

Irabaziak izatea eta egoera ekonomikoa txarra dela esatea ez dira kontraesankorrak,
erreminta zehatz batzuk erabiltzen badira

Hala ere, bertoko legediak enpresei beste erremintak eskaintzen die, lehen azaldutakoak erabiltzeko dirua eta egitura garrantzitsu bat behar baita. Ez da zerga kontua bakarrik, zenbait neurritan “arrazoi ekonomikoak” argudiatzeko oso erabiliak baitira. Irabaziak izatea eta egoera ekonomiko txarra dela esatea ez dira kontraesankorrak, erreminta zehatz batzuk erabiltzen badira.

Azken urteotan, ekonomista moduan, nire ibilbide profesionalean hurrengo lerroetan azalduko dudana sarritan ikusi dut. Itxurazko adibide bat erabiliko dut uler dadin. Demagun A enpresa txiki batek (25 langile), txikizkari merkataritza sektorekoa dela. Lokala, jabe berarena dela, beste enpresa baten izenean jartzen du (espresuki sortua, B). Hornidurei buruz jabe beraren beste enpresa bat arduratzen da (C), azken honek hasierako enpresariari (A) hornidura hauek salduz. Jabeak hiru sozietate ditu, baina ia kostu gehienak bakarrean bildu ditu, A delakoan.

Zein da beste bi enpresen helburua? B enpresaren kasuan, jabeak bere buruari alokairua kobratzea. Igo edo murriztu dezake, A enpresan irabaziak murrizteko. C enpresaren kasuan, prezioekin jolas dezake A enpresaren produktuen etekinak jasotzeko. A bankuekin zorpetu daiteke, B eta C enpresek A-tik dirua kostu barik eskuratuz. Azken finean, gastuak eta kostuak beti A sozietatean izango dira. Hau ez da “Irlandar bikoitza” eta “Herbehereetako sandwich” bat, baina Euskal Herri penintsularreko enpresetan joko handia ematen du. Legezkoa da.

Nortzuk dira jokaera hauen galtzaileak? Langileak, noski. “Arrazoi ekonomikoak” direla eta, soldaten murrizketak, lan hitzarmenen jaitsierak, kaleratzeak… aplikatzen dituzte. Gure lurraldean ekonomia hazkundea dago eta hazkunde hori kapital errentara (enpresarien patriketara) joaten ari da. Horrela ere gaur eguneko hazkundea azal daiteke.

Advertisements
Argia, Ekonomia, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Beti salgai

Info7 Irratian, Talaiatik (2017/07/05)

Salgaia gizarte kapitalistaren ekonomian oinarria da. Merkaturatzen den objektu oro da, beste objektu batzuengatik elkar trukatzekoa dena. Karl Marxek, orain dela 150 urte, Das Kapital salgaiaren analisiarekin hasi zuen; ekonomia kapitalista ulertzeko lehenengo pausua baita. Administrazio Publikoek hiria “salgai” batean bihurtu dute, nazioarteko merkatuetan saltzeko asmoz. Noski, hirien arteko lehia sutsua da, lehiakortasuna bultzatu behar dute, erakargarriagoa bihurtzeko; salgaia saltzeko. Irakurtzen jarraitu

analisia, Ekonomia, irratia, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Zarata mediatikoa

Agenda Confederal, 26zkia (2017ko Azaroa, lehenengo hamabostaldia) argitaratutakoa.

Info7 Irratian, Talaiatik (2017/11/03)

Azken asteak oso nahasiak izan dira politika arloan. Idazten dena iraungitze data oso laburra duelako; hala adierazi zuen Euskadi Irratiko kazetari batek, barkamena eskatuz, ordu ordu informazio kontraesankorra ematen ari ziren eta.

Guztia Katalunia edo Espainiar Estatuko Gobernua da. Komunikabideen estaldura %100ean horretara dedikatzen ari dira. Berez, onartu behar dugu gertatzen dena oso garrantzitsua izaten ari dela. Hala ere, beste gertakizun larri ezagutzeko gatxa izaten ari da. Irakurtzen jarraitu

analisia, ikuspuntuak, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Bada garaia

Info7 Irratian, Talaiatik (2017/04/05)

Orain dela 80 urte, Frankoren erregimen hiltzailea puri-purian zegoenean, lehenengo greba orokorra antolatu zen Bizkaian. Errepresio ostean, hiru sindikatu historikoek euren indarra batu zuten, UGT, ELA eta CNT. 1947ko Maiatzaren Lehenean greba orokorra deitu zuten, langileek 8 eguneko etenaldia burutuz. Egunero 20.000-25.000 beharginek lanuztea egin zuten. Errepresioa zen horren ordaina: atxiloketak, kolpeak eta kartzela. Lehenengo egunean bakarrik, 14.000 langile euren lanpostuetatik kaleratuak izan ziren. Eskatzen zutena: gizarte justizia eta askatasuna; egoera jasanezina baitzen. Benetan azpimarragarria da gizon eta emakume hauek egindakoa. Irakurtzen jarraitu

analisia, ikuspuntuak, irratia, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

CETA: Cinco cosas que te vas a comer con el acuerdo

Agenda Confederal, 26zkia (2017ko Azaroa, lehenengo hamabostaldia) argitaratutakoa.

Artículo completo en El Salto https://labur.eus/uoyxa

Poco después de que el Senado del Reino de España aceptara la aplicación del Artículo 155, se tramitó otro de gran importancia: el polémico acuerdo comercial entre la Unión Europea (UE) y Canadá, conocido como CETA. En la práctica, ¿que supone su aceptación? Desde El Salto nos dan 5 ejemplos prácticos.

20171101_economia Irakurtzen jarraitu

analisia, Ekonomia, ikuspuntuak, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Datozen belaunaldien aldeko borroka

Info7 Irratian, Talaiatik (2017/12/11)

Irakaskuntza borrokan. Euskal Autonomia Erkidegoan mobilizazioak eta grebak ematen ari dira, azkena abenduaren 12an. Langileen eskakizuna erabat logikoa da: murrizketen garaian galdutakoa berreskuratzea. Hau da, erretiroei jarritako trabekin amaitu, ikasgela bakoitzean dagoen ikasle kopurua (ratioak) murriztea, ordezkapenak lehenengo egunean gauzatzea, langile kopurua handitzea. Baita ere erabaki politiko bat izan zen galdutako diru sarrerak berreskuratzea eta, noski, behin behinekotasunarekin amaitzea. 2016an Europar Batasuneko Auzitegi Gorenak Espainiar Estatuko Administrazioa (Euskal Autonomia Erkidegoa barne) salatu zituen, gehiegikeriaz prekariedade hau erabili baitute; Administrazioek oposizioak deitzeko izan duten azkartasuna isun mehatxu hauek direla eta uler daiteke. Irakurtzen jarraitu

analisia, irratia, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Enpleguaren hamarkada galdua

Argian argitaratua, 2570 zenbakian.

Barne Produktu Gordina ez da erreminta on bat herrialdearen aberastasuna neurtzeko. Hala ere, ekonomistek magnitude hau erabili ohi dugu, lanabes moduan. Estatistikak eta tasak aipatzerako orduan, hainbeste zenbaki artean irakurle arrunta erraz galtzen da. Aitortzen dut: niri askotan ere gertatu izan zait. Hurrengo lerroetan datuak ulergarria egiten saiatuko naiz. Irakurtzen jarraitu

analisia, Argia, Ekonomia, Orotarikoa atalean publikatua | Iruzkin bat utzi